Manisa’da BYD krizi: Vergi kaybı yarım milyar doları buldu
Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD’nin geçen yıl duyurduğu 1 milyar dolarlık Manisa yatırımı belirsizliğe gömüldü. Fabrika projesinin askıya alındığı yönündeki iddialar artarken, markanın Macaristan’daki faaliyetlerine öncelik vereceği açıklandı. Otomotiv analisti Selçuk Nazik, şirketin vergi muafiyetinden doğan kamu kaybının yarım milyar dolara ulaştığını söyledi.
BYD’nin Manisa yatırımı neden askıya alındı?
BYD, Türkiye’ye fabrika kurma sözüne karşılık ithal ettiği araçlar için “fabrika tamamlanıncaya kadar” yüzde 40’lık gümrük vergisi muafiyeti sağlanmıştı. Bu imtiyaz sayesinde marka, Türkiye pazarında 2024’e kadar 2 bin olan satış sayısını 2025’te 45 binin üzerine taşıdı. Ancak fabrika projesinin hayata geçmemesi, kamu maliyesinde ciddi bir kayba yol açtı.
Vergi kaybı ne kadar? Analist Nazik’ten çarpıcı hesap
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan otomotiv analisti Selçuk Nazik, Bloomberg HT’ye yaptığı açıklamada BYD’nin Türkiye’deki satışları üzerinden oluşan vergi avantajının kamu maliyesi açısından önemli bir kayba yol açtığını belirtti. Nazik, “Ben kabaca bir hesap yaptım. Araç başı vergi kaybı 7 bin 500 dolar ile 11 bin dolar arası görülüyor şu anda. Türkiye'de sattığı rakama vurduğunuzda yaklaşık olarak yarım milyar dolarlık bir vergi kaybı doğuyor” dedi.
Manisalılar ne kaybetti?
Manisa’ya kurulması planlanan fabrika, binlerce kişiye istihdam sağlaması ve şehrin ekonomisine can vermesi bekleniyordu. Projenin askıya alınması, Manisa’nın yanı sıra Türkiye’nin elektrikli araç üretim üssü olma hedefini de sekteye uğrattı. BYD’nin Macaristan’a yönelmesi, yatırımın tamamen iptal edilebileceği endişelerini güçlendirdi.
Süreç nasıl işleyecek?
BYD’nin Manisa’daki fabrika yatırımına dair resmi bir iptal açıklaması bulunmuyor. Ancak şirketin Avrupa pazarına daha yakın olmak amacıyla Macaristan’daki tesislerine öncelik vermesi, Türkiye’deki projenin rafa kalkma ihtimalini artırıyor. Vergi muafiyetinin süresi ve kapsamı ise tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Yazar
Manisa adliye ve emniyet kaynaklarının deneyimli ismi. 12 yıldır asayiş ve adliye muhabirliği yapıyor. Salihli kökenli, güncel olayları ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
BYD’nin Manisa yatırımı tamamen iptal mi oldu?+
Resmi bir iptal açıklaması yapılmadı ancak projenin askıya alındığı yönünde güçlü iddialar var. Şirket, Macaristan’daki faaliyetlerine öncelik vereceğini duyurdu. Bu durum, Manisa’daki fabrikanın hayata geçmeyeceği endişelerini artırıyor.
BYD’nin vergi muafiyeti ne kadar sürecek?+
BYD’ye, fabrika tamamlanıncaya kadar yüzde 40’lık gümrük vergisi muafiyeti sağlanmıştı. Projenin askıda olması, muafiyetin ne zaman sona ereceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Yarım milyar dolarlık vergi kaybı ne anlama geliyor?+
Otomotiv analisti Selçuk Nazik’in hesaplamasına göre, BYD’nin Türkiye’de sattığı araç başına 7 bin 500 ila 11 bin dolar arasında değişen vergi kaybı, toplamda yaklaşık 500 milyon dolara ulaşıyor. Bu rakam, kamu bütçesinden çıkan ciddi bir kayıp olarak değerlendiriliyor.