Fındıkta fiyatlar 190 liraya geriledi: Büyük risk kapıda
Fındık sanayicisi ve iş adamı Mustafa Demirci, Türkiye'nin yüksek üretim maliyetleri nedeniyle Şili, ABD, Gürcistan ve Azerbaycan gibi düşük maliyetle üretim yapan ülkeler karşısında fındıkta rekabet gücünün zayıfladığını duyurdu. Giresun'da hasadın sona ermesiyle serbest piyasada fiyatlar 190 lira seviyelerine kadar gerilerken, Demirci ihracatın artırılması ve maliyetlerin düşürülmesi gerektiğini vurguladı.
Fındık fiyatları neden düştü?
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 50 randıman esasına göre Levant kalite fındığı 2rası 250 lira, Giresun kalite fındığı ise 255 liradan alırken, serbest piyasada fiyatların bu rakamın altında seyrettiği görülüyor. Giresun kalite fındığın serbest piyasada 200-205 lira, Levant kalite fındığın ise 175-185 lira aralığında işlem gördüğünü belirten Demirci, geçen yıl TMO alım fiyatının 200 lira olmasına rağmen serbest piyasada fiyatların 275 liraya kadar yükseldiğini hatırlattı. Manisa ve çevre illerdeki fındık tüccarlarını da doğrudan etkileyen bu durumun temelinde yüksek finansman maliyetleri yatıyor.
Demirci, sanayicinin kullandığı kredilerin maliyetini ürüne yansıttığını belirterek, "Yüzde 50 faizle, yüzde 60 faizle bankadan para alıp fındık alan bir ihracatçı veya sanayici maalesef bu maliyeti de fındığın üzerine koymak zorunda. Fiyatların biraz daha aşağıdan gelmiş olmasının sebeplerinden biri de sanayicinin kullandığı finansmanın çok yüksek bir maliyete neden olmasıdır" dedi.
Küresel rakipler pazar payını tehdit ediyor
Türkiye'nin fındık üretiminde verimliliği artırması gerektiğini söyleyen Demirci, rakip ülkelerin üretim hedeflerine dikkat çekti. Şili'nin 15 yıl önce bulunmayan fındık üretiminin bugün 115 bin tona ulaştığını ve 2030 yılı hedefinin 200 bin ton olduğunu belirten iş insanı, ABD'nin de 30 bin tondan 150 bin tona çıktığını ve 20len 250 bin ton üretim hedeflediğini ifade etti. Demirci, "Rakip ülkelerin Türk fındığına göre daha düşük fiyatlarla ürün sunması Türkiye’nin pazar payı açısından risk oluşturmaktadır" açıklamasında bulundu.
İhracat miktarı ve stok baskısı
Türkiye'nin fındık ihracatındaki gerilemenin piyasayı etkilediğini belirten Demirci, önceki yıllarda 340-350 bin ton seviyelerine ulaşan iç fındık ihracatının geçen yıl yaklaşık 198-200 bin ton seviyesinde kaldığını söyledi. Ayrıca piyasadaki arz fazlasına da değinen Demirci, yaklaşık 200 bin tonluk eski stokun fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu öne sürdü.
Üreticinin nakit ihtiyacı nedeniyle serbest piyasayı tercih ettiğini belirten Demirci, sektörün geleceği için üreticiden sanayiciye kadar tüm paydaşları kapsayan uzun vadeli bir politika oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Yazar
Manisalı gazeteci. Şehrin günlük nabzını; mahalle hikâyelerinden cami buluşmalarına, vatandaşın gündemini sayfalarına taşıyor. Yunusemre ilçesinde doğdu, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu.
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest piyasadaki fındık fiyatları ne durumda?+
Giresun kalite fındık serbest piyasada 200-205 lira, Levant kalite fındık ise 175-185 lira aralığında işlem görüyor. Bu rakamlar TMO'nun belirlediği 250-255 lira seviyelerinin altında seyrediyor.
Fındık fiyatlarının düşmesindeki temel nedenler nelerdir?+
Yüksek üretim ve işçilik maliyetlerinin yanı sıra, yüzde 50 ile yüzde 60 arasında değişen yüksek kredi faizleri, geçen yıldan devreden yaklaşık 200 bin tonluk stok baskısı ve ihracat miktarının 198-200 bin ton seviyelerine gerilemesi fiyatları aşağı çekmektedir.
Diğer ülkeler fındık üretiminde ne kadar büyüdü?+
Şili, 15 yıl önce üretimi olmayan bir ülke iken bugün 115 bin tona ulaşmış ve 2030 için 200 bin ton hedeflemiştir. ABD ise üretimini 30 bin tondan 150 bin tona çıkarmış olup, 2030 yılı için 250 bin tonluk bir hedef belirlemiştir.