
Ayvacık'ta bin 50 bulunan tarihi bulgular heyecanlandırdı
Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Gülpınar köyündeki Apollon Smintheus Kutsal Alanı'nda yürütülen 202 26 yılı arkeolojik kazı çalışmalarında, bin 500 yıllık dibek ile bin 300 yıllık depo küpleri tespit edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı izni ve Çanakkale Valiliği koordinesinde sürdürülen çalışmalarda, bölgenin erken Hristiyanlık dönemine ait tarım faaliyetlerine ev sahipliği yaptığı ortaya çıktı.
Tarihi hamamda bin 700 yıllık yerden ısıtma sistemi bulundu
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Davut Kaplan başkanlığındaki ekip, Batı Hamamı olarak adlandırılan bölgedeki kazılarda önemli bulgulara ulaştı. Yaklaşık iki hafta önce başlayan çalışmalarda, bin 700 yıllık 'caldarium' denilen sıcak mekanın taban ve duvarlarından ısıtma sistemleri çıkarıldı. Bu keşif, günümüzdeki lüks konutlarda kullanılan yerden ısıtma sisteminin 'hypocaust' adı verilen bir yöntemle Romalılar tarafından tam bin 700 yıl önce kullanıldığını kanıtladı.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Davut Kaplan, hamamın giriş bölümünde yapılan çalışmalar sonucunda iki farklı tabaka tespit ettiklerini belirtti. Kaplan, "İki hafta içerisinde Roma Hamamı üzerindeki farklı Hristiyanlık dönemine ait geç antik çağa ait iki farklı tabaka tespit ettik. Bunlardan birisi ilk Hristiyanların yaşam alanında dibekleri de mevcut. Burada tarımın egemen olduğu bir yerleşim yeri mevcut" dedi.
Hristiyanlar hamam yerine tarımla uğraştı
Kazılarda bulunan bin 500 yıllık dibeklerin, ilk Hristiyanların bölgedeki yaşam tarzını yansıttığı belirtildi. Prof. Dr. Davut Kaplan, bu grubun tarım ürünleri ürettiğini ve depoladığını ifade ederek, "Biz sadece tarım ürünlerinin üretildiği, depolandığı veya bunların yeme, içme, mutfağa kadar olan bazı malzemelerini içeriyor. Burada ortaya çıkan ilk Hristiyanlara ait olan dibekte bunlardan bir tanesi. Günümüzden yaklaşık bin 400-bin 500 yıl öncesine ait ilk Hristiyanlar tarımla uğraşarak kilise inşa ederek burada yaşadılar" açıklamasında bulundu.
Bölgedeki yerleşimin zamanla değiştiğini vurgulayan Kaplan, son dönem bulgularına dair şu bilgileri verdi: "Yine bin 200-bin 300 yıllık depo küpleri yani pithoslar bulduk. Onların temizliğini yapmaya başladık. Dolayısıyla Romalılar burada yaygın olarak hamamı işlettiler. Fakat Hristiyanların hamamlara rağbet ettiğini söyleyemeyiz. Onların yıkanma alışkanlığı putperestler kadar sağlam, yaygın değil. Dolayısıyla hamamların işlevini kaybettiğini, sonrasında buranın da tarımla, hayvancılıkla uğraşan bir Hristiyan toplumunun yerleştiği bir yer olduğunu görüyoruz."
Manisa ve çevresindeki arkeolojik zenginlikler açısından önem taşıyan bu buluntular, Ege bölgesinin antik dönemdeki ekonomik yapısını yeniden tanımlıyor. Kazı çalışmalarına İçdaş A. Ş. Ve Hydro Works Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi sponsorluk desteği sağlıyor.
Yazar
Manisalı gazeteci. Şehrin günlük nabzını; mahalle hikâyelerinden cami buluşmalarına, vatandaşın gündemini sayfalarına taşıyor. Yunusemre ilçesinde doğdu, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu.
Sıkça Sorulan Sorular
Apollon Smintheus Kutsal Alanı kazılarında en yeni bulgular nelerdir?+
2026 yılı kazılarında, bin 500 yıllık bir dibek ile bin 300 yıllık tarihi depo küpleri (pithos) bulunmuştur. Ayrıca Roma dönemine ait bin 700 yıllık bir yerden ısıtma sistemi olan hypocaust sistemi de gün yüzüne çıkarılmıştır.
Kazı çalışmalarını hangi kurumlar yürütüyor?+
Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izni ve Çanakkale Valiliği koordinesinde gerçekleştirilmektedir. Akademik liderlik ise Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Davut Kaplan tarafından sağlanmaktadır.
Bulunan buluntular bölgenin geçmişi hakkında ne söylüyor?+
Bulgular, bölgenin Roma döneminde yoğun hamam kullanımıyla işlev gördüğünü, ancak daha sonraki Hristiyanlık döneminde hamamların kullanım amacının değişerek tarım ve hayvancılık odaklı bir yerleşim yerine dönüştüğünü göstermektedir.