Emredici kural: İzin ücreti izinden önce peşin ödenmeli

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izne ayrılan işçinin izin dönemine ait ücretini izne başlamadan önce peşin veya avans olarak alamaması durumunda, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı alabileceğine hükmetti. Karar, aynı şehirdeki iki farklı Bölge Adliye Mahkemesi dairesi arasında yaşanan uyuşmazlığı sonlandırarak işçiler için emsal niteliği taşıyor.

İzin ücreti peşin ödenmezse tazminat hakkı doğuyor

Yargıtay'ın verdiği bu kritik karar, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 57. Maddesinde yer alan "İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işine, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır" hükmünü yeniden teyit etti. Manisa ve çevre illerdeki sanayi kuruluşlarında çalışan binlerce işçiyi doğrudan ilgilendiren bu karar, çalışma şartlarının kanuna uygun yürütülmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.

Süreç, aynı şehirdeki iki ayrı mahkemenin farklı kararlar vermesiyle başladı. A. B. İsimli işçi, yoğun çalışma temposu sonrası ailesiyle tatil planı yaparken izin çıkışı peşin ödeme veya avans alamadığı gerekçesiyle iş sözleşmesini feshetti. İş Mahkemesi bu feshin haklı olduğuna ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğine karar verirken, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 15. Hukuk Dairesi de bu kararı onayladı. B. K. İsimli bir başka işçinin benzer durumda açtığı dava ise BAM 9. Hukuk Dairesi tarafından reddedilmişti.

Yargıtay uyuşmazlığı nasıl çözdü?

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, iki farklı dairenin (9. Ve 15. Hukuk Daireleri) çelişen kararları üzerine konuyu Yargıtay'a taşıdı. Yargıtay 9. Hukmaz Dairesi yaptığı incelemede, işverenin yıllık izin ücreti ödeme borcunun kapsamını netleştirdi. Mahkeme, işçinin talebi olmasa dahi bu ödemenin yapılmamasının, İş Kanunu'nun 24/II-(e) maddesi uyarınca çalışma şartlarının uygulanmaması anlamına geldiğini belirtti.

Yargıtay kararında şu ifadelere yer verildi: "İşveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması, haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Şu hâlde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır."

Bu karar neticesinde, işçiye kanunda belirtilen sürenin üzerinde izin kullandırılması, işverenin yıllık izin ücretini izinden önce peşin veya avans olarak ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Manisa gibi üretim merkezlerinde çalışan işçilerin, izin dönemindeki haklarını korumak adına bu emsal kararı bilmeleri büyük önem taşıyor.