Emeklilikte devrim: Ev işleri sigorta süresinden sayılacak

TBMM'ye sunulan yeni kanun teklifi ile milyonlarca ev kadınının emeklilik ve sosyal güvence sorunlarına kalıcı çözüm getirilmesi hedefleniyor. 40 maddeden oluşan kapsamlı düzenleme, ev kadınlarının emeklilik primlerini Hazine'nin üstlenmesini ve evdeki bakım emeğinin sigortalı hizmet süresinden sayılmasını öngörüyor.

Ev işleri sigorta süresinden sayılacak

SGK Uzmanı İsa Karakaştı'nın detaylarını paylaştığı kanun teklifi, kadınların üzerine yüklenen bakım yükünü yasal bir statüye kavuşturmayı amaçlıyor. TÜİK'in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması verilerine göre; kadınlar ev işi ve bakıma günde ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken, erkekler bu süreye sadece 58 dakika ayırıyor. Yeni düzenleme ile bu eşitsizliği gidermek adına evdeki karşılıksız bakım ve temizlik emeği artık sigortalılık süresi olarak kabul edilecek ve emekliliğe yansıyacak.

Manisa ve çevre illerdeki geniş ev hanımı nüfusunu doğrudan etkileyecek olan bu teklif, sosyal güvenceyi devlet eliyle yaygınlaştırmayı hedefliyor. Teklifin 17. Maddesine göre, ev kadınlarının emeklilik ve sağlık primlerini bizzat Hazine ödeyecek. Ayrıca, isteyen vatandaşlar ek prim ödeyerek maaşlarını yükseltme imkanına da sahip olacak.

Emeklilikte yaş ve oran düzenlemeleri nasıl olacak?

Kanun teklifinde yer alan 15. Madde kapsamında; kadınlarda 55, erkeklerde ise 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için emeklilik bağlama oranı yüzde 90'a kadar yükseltilebilecek. Malullük aylığı konusunda ise 14. Madde dikkat çekiyor: Sakatlanan veya iş göremez hale gelen ev emekçisine yüzde 70 oranında aylık bağlanırken, başkasının bakımına muhtaç olanlar için bu oran yüzde 80'e çıkarılacak.

Ev hizmetlilerine İş Kanunu güvencesi geliyor

Düzenleme sadece ev kadınlarını değil, evlere temizliğe veya bakıma giden çalışanları da kapsıyor. Teklifin 20. Ve 32. Maddeleriyle birlikte, İş Kanunu'ndaki "Ev hizmetlerinde çalışanlar bu kanuna tabi değildir" hükmü kaldırılıyor. Böylece ev hizmetlileri artık kıdem tazminatı, izin hakları ve tam İş Kanunu güvencesi altında olacak.

Özellikle 22. Maddeye göre, 30 günden fazla süren ev işlerinde yazılı iş sözleşmesi yapılması zorunlu hale getiriliyor. Ayrıca 23. Madde ile ev işçisine yönelik mobbing, şiddet ve taciz kesin olarak yasaklanırken; 24. Madde uyarınca ev sahibi, çalışana yüksekten düşme veya kimyasal risklere karşı koruyucu ekipman sağlamakla yükümlü kılınıyor.

Belediyelere yeni görevler yükleniyor

Teklifin 33. Ve 34. Maddeleriyle Büyükşehir ve ilçe belediyelerine de önemli sorumluluklar getiriliyor. Belediye kanunlarındaki değişiklik ile belediyelere kreş, yaşlı bakımevi ve "mola evi" açma yasal görevi ekleniyor. Bu sayede bakım verenlerin dinlenme hakkı desteklenmiş olacak.

Manisa gibi büyükşehirlerde belediye hizmetlerinin genişlemesi, evdeki bakım yükünün toplumsal bir hizmete dönüşmesini sağlayabilir. Ayrıca 18. Madde ile geçmişte sigortasız yürütülen ev işi yıllarının borçlanılarak emeklilikten saydırılabilmesinin yolu açılıyor.