Manisa'da büyük bir heyecanla beklenen Çinli otomotiv devi BYD'nin Türkiye'deki fabrika kurma planlarını askıya alması, Avrupa Birliği'nden gelen kritik bir açıklamayla yeni bir boyut kazandı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), AB'nin "Sanayi Hızlandırma Yasası" (Made in EU) taslağına ilişkin pozisyonunu açıklarken, Türkiye gibi ülkelerdeki mevcut yatırımların geleceğine dair önemli sinyaller verdi. Bu durum, BYD'nin kararının ardındaki temel motivasyonlardan biri olabileceği yönündeki iddiaları güçlendirdi.

AB'nin "Made in EU" Yasası ve Türkiye'ye Etkileri

ACEA tarafından dün yapılan açıklamada, AB'nin "Made in EU" Sanayi Hızlandırma Yasası'nın, AB içinde üretimi koruma ve temiz teknolojilerde dış bağımlılığı azaltma hedeflerinin desteklendiği belirtildi. Ancak, taslağın mevcut haliyle yerleşik değer zincirlerini bozabileceği ve halihazırda yapılmış yatırımları zayıflatabileceği uyarısı yapıldı. Avrupa otomotiv sektörünün sıfır emisyonlu mobiliteye geçiş sürecinde yoğun küresel rekabet, artan üretim maliyetleri ve zayıflayan tüketici talebiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı. Bu kapsamda, yasanın pragmatik bir uygulama planıyla mevcut yatırımları ve istihdamı koruması gerektiği dile getirildi.

ACEA'dan Türkiye ve Fas Vurgusu: "Kazanılmış Hak" Talebi

ACEA'nın açıklamasında dikkat çeken en önemli detaylardan biri, birliğe üye otomobil üreticilerinin AB'nin yakın ve entegre komşuluk bölgesinde yer alan Türkiye ve Fas'taki mevcut operasyonlarının dikkate alınması gerektiği yönündeki vurguydu. Açıklamada, bu yatırımların düzenleme yürürlüğe girmeden önce geçerli koşullar altında iyi niyetle yapıldığına dikkat çekilerek, mevcut kapasitelere yönelik hedefli bir "kazanılmış hak" uygulaması önerildi. Buna göre, korumanın yalnızca belirli bir kesim tarihinden önce kurulmuş kapasite için geçerli olması ve işletmenin yeni bir sahip tarafından devralınması halinde sona ermesi gerektiği belirtildi. Bu talep, Türkiye'de üretim yapan Avrupalı firmaların gelecekteki konumunu güvence altına alma çabası olarak yorumlandı.

BYD Kararının Arkasındaki Olası Nedenler

Avrupa'da Türkiye'nin "Made in EU" kapsamı dışında kalması ve sadece mevcut yatırımlara muafiyet verilmesi önerisinin öne çıkması, BYD gibi yeni yatırım yapmayı düşünen şirketler açısından caydırıcı bir etki yaratmış olabilir. Avrupalı üreticilerin bu önerisinin hayata geçmesi durumunda, BYD gibi şirketlerin Türkiye'de kuracakları fabrika üzerinden Avrupa'ya ihracat yapması zorlaşacak. BYD'nin Avrupa Birliği ülkeleri içindeki yatırımlara öncelik vermesi de, Türkiye'nin "Made in EU" kapsamı dışında kalması riskiyle uyumlu görünüyor. Manisa için büyük bir istihdam ve ekonomik katkı potansiyeli taşıyan BYD fabrikası hayali, bu gelişmeler ışığında daha da karmaşık bir hal alıyor. Şehrimiz, bu tür uluslararası ekonomik ve siyasi kararların doğrudan etkilediği bir konumda bulunuyor.