Boşanma davalarında yeni dönem: Süresiz nafaka artık yok

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nun 175. Maddesinde yer alan yoksulluk nafakasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, bu düzenleme 30 Haziran 2027 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesi neden iptal etti?

Süreç, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin bir boşanma davasında Türk Medeni Kanunu'nun 175. Maddesindeki "süresiz olarak" ifadesinin iptali talebiyle AYM'ye başvurmasıyla başladı. Anayasa Mahkemesi; söz konusu düzenlemeyi Anayasa'nın 2, 5 ve 17'nci maddelerine aykırı buldu. Kararın doğurabileceği hukuki boşluğu önlemek adına mahkeme, hükmün yürürlüğe girmesini dokuz ay erteledi.

Mahkeme gerekçesinde, nafaka yükümlülüğünün ödeme yapan taraf üzerinde herhangi bir ölçüt olmaksızın süresiz olarak belirlenmesinin ağır bir külfet oluşturabileceğini belirtti. Kararda, "Süresif nafakanın kişilerin ruhsal, psikolojik, ekonomik ve sosyal bütünlüğü üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkinin, devletin çatışan haklar arasında sağlaması gereken makul dengeyi bozabileceği" vurgulandı.

Yoksulluk nafakası hakkı devam ediyor mu?

AYM'nin iptal kararı nafaka düzenlemesinin tamamını kapsamadı. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla karşı taraftan mali gücü oranında nafaka talep edebilmesi hakkı korundu. Bu hak sadece kadınlar için değil, gerekli koşulları sağlayan erkekler için de geçerli olmaya devam ediyor.

Manisa ve çevresindeki aile mahkemelerinde görülen boşanma davalarını da doğrudan etkileyecek olan bu karar sonrası, TBMM'nin nafakanın süresine ilişkin yeni kuralları belirlemesi bekleniyor. 30 Haziran 2027 tarihine kadar mevcut sistem işleyişini sürdürecek.

Nafaka hangi durumlarda kesilir?

Yoksulluk nafakasının devamlılığı için bazı şartlar bulunuyor. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde ödeme kendiliğinden sona eriyor. Ayrıca mahkeme kararıyla; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması, düzenli gelir elde edilmesi veya haysiyetsiz yaşam sürülmesinin ispatı gibi durumlarda da nafaka kesilebiliyor.

İştirak nafakası, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri için velayeti alan ebeveyne ödeniyor. Bu ödemeler genellikle çocuk 18 yaşına gelene kadar devam ediyor; ancak eğitim süreci devam ederse yardım nafakası gündeme gelebiliyor.

Hatırlatmak gerekirse, 1988 yılında yapılan düzenlemeyle nafaka süresindeki bir yıllık sınır kaldırılmış ve 2001 yılındaki Türk Medeni Kanunu ile bu durum korunmuştu. Şimdi ise mahkeme yoluyla bu "süresiz" yapı sona eriyor.